|












|
Inleiding
Desert
Garden laat haar beertjes zo min mogelijk castreren, vanuit de afweging dat castratie
eigenlijk onnatuurlijk is en het dier geen plezier doet. Dieren
hebben zelf geen enkele stem en kunnen zich niet verweren tegen beslissingen die hun
baasjes over hen nemen, en vanuit de gedachte dat geen enkele man, mens noch
dier, vrijwillig voor zijn eigen castratie zou kiezen, wil ik daar bij mijn eigen
dieren zoveel mogelijk rekening mee houden
.
Zal ik nooit voor castratie kiezen? Jawel, zo af en toe, maar echt zo min
mogelijk; als er enigszins mogelijkheden zijn om ze niet te castreren, dan doe
ik het niet, ook al zou het voor mijzelf makkelijker zijn om het wel
te doen. Omdat ik intussen aardig wat ervaring heb opgedaan met zowel niet-castreren
als wel castreren, wil ik mensen die denken dat ze zonder castratie
geen optie hebben om hun beertje te houden, graag de volgende
tips
meegeven:
* Beertjes kun je goed
samenhouden, als je het vanaf het begin goed aanpakt. Het beste is het
om een jong beertje dat net oud genoeg is om bij
zijn moeder weg te gaan (ca. 4 weken) te zetten bij een volwassen beer
van minimaal 9 maanden oud. Deze is dan
vanzelf dominant, en de kleine beer zal dit over het algemeen niet meer ter
discussie stellen, ook niet als hij ouder wordt. Een complicerende
factor is als er vrouwtjes in de buurt, binnen geurafstand, worden gehouden. Dan
kan het zijn dat het jonge beertje vanaf zijn pubertijd toch zijn eigen positie
wil gaan innemen en de oudere beer uitdaagt. Het handigst is dus om beide beertjes
niet in de buurt van vrouwtjes te laten komen, dan kunnen
ze samen heel gelukkig oud worden. Overigens heb ik zelf in
de stal diverse berenkoppeltjes voor lange perioden probleemloos samen gehouden, in dezelfde ruimte
als de zeugjes.
* Een andere belangrijke factor
in het samenhouden van beren is ruimte . Hoe meer ruimte, hoe minder
agressie.
De minst dominante moet altijd voldoende ruimte hebben om weg te rennen. Is het
hok te klein, dan heeft ie die ruimte niet en
zal hij zich noodgedwongen eerder agressief opstellen. Geef twee beren een hok van
tenminste 50x100 cm, liefst groter, en zet er geen derde beer bij in tenzij
het hok met een flinke factor in ruimte toeneemt. Heb je een hele tuin waar
ze vrij in mogen rondlopen, dan kun je wel 10 of
meer beren samen houden. Kijk maar eens bij Stichting Cavia in
Bakkeveen, die hebben heel veel (volwassen) cavia's, waaronder veel beren, samen gehuisvest in
een heus caviadorp!
* Als je dan toch echt een
gecastreerd beertje wilt voor je (muitende) zeugengroep, haal er
dan eentje uit de opvang
. Er
zijn genoeg beertjes voorhanden die al door anderen zijn gecastreerd, het is helemaal niet nodig
zelf daar nog een beertje aan toe te voegen. Plus het scheelt
je de operatiekosten, en niet te vergeten de operatie nazorg (niet
mis, ze krijgen vrij snel abcessen en dat is geen pretje) die je anders
zou moeten geven.
* Het kan voorkomen dat je
een of meer nestjes hebt gefokt waarvan je de geboren beertjes niet
verkocht krijgt. Dat kan gebeuren. Maar moet je ze dan echt
castreren, alleen omdat je ze dan bij je zeugjes kunt zetten? Heb je
geen enkele fokbeer meer waar ze voortaan bij mogen wonen? Heb je echt
geen extra hok waar je ze
samen of met een ander (nieuw aan te schaffen) beertje in kunt
huisvesten? Kijk nog eens creatief naar de ruimte(s) die je hebt. Valt
er nog iets te herschikken? Ik heb het zelf ook gehad. Mijn beertjeJuda bijvoorbeeld, was
overgebleven uit zijn nest terwijl
hij wel regelmatig te koop heeft gestaan toen hij klein was. Het lukte gewoon
niet. Ik heb toen een extra hok in gebruik genomen, ook al was dat niet
in de planning, en gewacht tot ik nog eens een beertje kreeg. Hij heeft
daarna geruime tijd heel vredig samen geleefd met Fire, zijn halfbroertje dat driekwart jaar
later werd geboren. En het is geen ramp een beertje een tijdje alleen te
laten wonen, in afwachting van een nieuw
vriendje.
* Tot slot kan het gebeuren dat je bij aanschaf verkeerd bent voorgelicht
over het geslacht van je caafjes. Je dacht dat je twee vrouwtjes
had gekocht, en je blijkt een mannetje en een vrouwtje meegekregen te hebben.
Helaas komt dit regelmatig voor (het is mij in
het begin ook overkomen), door onwetendheid of onverschilligheid bij de
verkoper. Natuurlijk kun je het mannetje dan castreren, maar je kunt ook
bovenstaand overwegen en voor een alternatief kiezen. Mocht je de vergissing
bijvoorbeeld heel snel ontdekken en mocht je je nog niet hebben gehecht
aan je dier, dan kun je ermee teruggaan naar de verkoper en hem omruilen
voor een echt zeugje, of andersom, je zeugje ruilen voor nog een beertje.
Je kunt ook kijken of je je vrouwtje aan iemand anders kunt verkopen en
zelf een jong beertje bij je beer zetten. Vrouwtjes raak je nu eenmaal
sneller kwijt dan mannetjes, en een jong beertje is echt razendsnel te
vinden, kijk maar eens op Marktplaats, waar ze vaak met tientallen per dag
worden aangeboden. Lukt dit allemaal niet of wil je dit zelf niet,
overweeg dan twee hokken met vier caafjes: twee mannetjes, twee
vrouwtjes.
Hopelijk hebben op zijn minst een paar lezers iets
aan deze tips! Dat gezegd hebbende, heb
ik hieronder ook informatie opgenomen over castratie, omdat bovenstaande tips niet voor
iedereen altijd toe te passen zijn. Ik geef dan
ook graag goede informatie zodat mensen een goed afgewogen
besluit kunnen nemen.
Castratie
Castratie heeft bij de cavia als enige
gegarandeerde effect, dat hij geen jongen meer kan
verwekken. Het verandert lang niet altijd zijn 'berengedrag'. Sommigen blijven tot
aan hun dood vrouwtjes dekken, en blijven agressief
naar andere volwassen beren. Het kan gebeuren dat ze van castratie
wel rustiger en minder dominant worden, maar het is van tevoren niet
te voospellen of dat ook voor jouw beertje zo zal uitpakken. Mijn Abraham
(+) bijvoorbeeld, was gecastreerd maar bleef tot hij hoog bejaard was
vrouwtjes dekken en bleef vechten met beertjes. Zijn zoon Paulus (+) daarentegen,
verloor al zijn interesse in vrouwtjes na zijn castratie en bleef jarenlang,
tot aan zijn dood, aan elke willekeurige volwassen beer te koppelen.
Het was zelfs zo dat ik hem samen met een
zeugje EN een andere fokbeer kon huisvesten zonder problemen! Om maar meten de twee
uitersten te schetsen. Kortom, als jouw twee beren het nu niet
met elkaar kunnen vinden, geeft de castratie van een of beide geen enkele
garantie dat het dan wel ineens 'klikt'!
Castratie is daarmee
feitelijk alleen zinvol als je ook een of meer zeugjes hebt
waar je hem bij wilt laten wonen zonder nestjes te krijgen. Als hij van
het type is dat na de castratie dominant blijf, dan houdt hij eventueel kibbelende dames om
hem heen goed in bedwang en creeert rust
in de tent. Is hij echter van het type dat na de castratie
al zijn mannelijkheid kwijt is, dan is hij meer met een zeugje te
vergelijken. Hij kan dan net zo goed het onderspit delven ten opzichte van
je dominante zeug, en hij zal dan zeker geen
rust brengen in een groep onrustige zeugjes. Dit was met mijn al eerder genoemde
Paulus bijvoorbeeld het geval.
Een
castratie is voor je cavia een riskante operatie. Ga daarom op zoek naar
een dierenarts die gespecialiseerd is in knaagdieren, of die veel -
succesvolle! - ervaring heeft met de castratie van cavia's. Helaas gebeurt
het nog te vaak dat een beertje de operatie niet
overleeft!
Vraag dus gewoon hoeveel ervaring de betreffende
dierenarts heeft, wees kritisch! Vraag ook om een gasnarcose, die is
veiliger dan een spuitje omdat de dosering dan nauwkeuriger is
af te stellen voor zo'n klein diertje.
Weer enige tips en richtlijnen:
- Wacht tot je beertje minimaal 6 maanden oud is en
rond de 800 gram weegt, dan heeft hij veel meer 'bij te zetten' en
worden zijn overlevingskansen veel groter. Dit kan betekenen dat hij een
paar weken tot maanden alleen moet zitten van tevoren om te wachten
tot hij oud genoeg is, als je alleen een beertje en een zeugje hebt, en
geen nestje wilt. Heb je meerdere caafjes, dan kun je een jong geslachtsrijp
beertje heel goed bij een volwassen beer zetten, zie ook
hierboven.
- Let op: na de castratie is het beertje gek genoeg
nog steeds een aantal weken vruchtbaar, dus zet hem niet meteen
bij het zeugje! Dit komt doordat er nog zaad in de zaadleiders kan
zitten. Na een week of vier mag je ervanuit gaan dat hij wel
onvruchtbaar is geworden. Je kunt ook het zekere voor het onzekere nemen
en nog een weekje extra wachten.
- Zet je
beertje na zijn operatie in een frisse en schone kooi! Hygiene is nu
absoluut het sleutelwoord. Het kan nl. gebeuren dat een beertje
pijnlijke ontstekingen en abcessen ontwikkelt bij de wond, en dat willen
we waar mogelijk voorkomen. Dit begint bij een schoon verblijf. Sommige
mensen laten hun net geopereerde beertje op doeken wonen, die ze dan
heel vaak verversen (meerdere malen per dag), met de gedachte dat dat
zachter aanvoelt bij de wond. Zelf heb ik ook goede ervaringen met
schoon en fris zaagsel, en steeds een klein plukje hooi (meerdere malen
per dag hooi geven om te eten), zodat het hooi hem niet kan irriteren.
- Let ook op je
eigen hygiene als het om je beertje gaat. Een smetteloze kooi heeft
weinig zin als je hem daarna zelf met ongewassen handen oppakt, of hem
heel veel oppakt de eerste dagen na de operatie. De eerste week laat ik
een gecastreerd beertje zoveel mogelijk met rust wat oppakken betreft.
Ik pak hem alleen op om de operatiewond te controleren (meestal om de
dag) en raak de wond daarbij niet aan. Ook heb ik van tevoren altijd
mijn handen gewassen met desinfecterende zeep, en ben heel voorzichtig
in mijn bewegingen bij het oppakken.
- Als je beertje toch
een of meer abcessen ontwikkelt, dan herken je dat aan een bult die
zacht aanvoelt en steeds groter wordt. Soms is het alsof hij zijn ballen
weer terugkrijgt! (dat is dan natuurlijk
niet zo). Wacht niet te lang en ga naar de dierenarts. Die zal
het abces openen, en je instructies meegeven hoe jij voortaan de wond moet behandelen.
Bij abcessen geldt: houd het gat dat de dierenarts heeft gemaakt meerdere
malen per dag zelf open (niet bang zijn, ook al piept je
cavia even, want het moet gebeuren) en spuit de wond van binnen schoon met
een spuitje (dat je gratis van je dierenarts mee zal krijgen) en gedestilleerd
water (ook van je dierenarts). Het is goed te doen, maar ook
een vies karweitje en het stinkt verschrikkelijk. Je moet dus goed
afwegen of dat het je allemaal waard is.... Kijk nog maar eens naar de
tips hierboven, misschien kies je uiteindelijk toch maar niet
voor castratie...
Uiteraard houd ik bij
een pas gecastreerd
beertje ook goed in de gaten of hij levendig is, goed eet, etc. Als je iets
verdachts meent te zien of het niet vertrouwt, kun je het beste even
teruggaan naar de dierenarts om het zekere voor het onzekere te
nemen.
Is hij eenmaal goed
hersteld, dan mag hij na een week of vier lekker bij een stel vriendjes of
vriendinnetjes.
Al bovenstaand is
gebaseerd op mijn jarenlange ervaring (inmiddels 7 jaar) met beertjes -
zowel ongecastreerd als gecastreerd. De beschrijvingen zijn
vooral anekdotisch en gebaseerd op de diverse, al dan niet gecastreerde, beertjes in mijn eigen
stal.
Naar:
Aanschaf
Voeding
Huisvesting
Persoonlijke verzorging
Ziekte en
gezondheid
Zwangerschap
|